Kufiri ligjor i nitratit është 50 mg/l dhe ai i nitritit 0,50 mg/l, por vlerësohen edhe bashkë. Numri për ujin tënd del vetëm nga një analizë. Këtu e lexojmë me burimet zyrtare.

Për nitratet në ujë vlera ligjore është 50 mg/l në VKM nr. 379/2016 dhe në direktivën e BE-së, ndërsa për nitritin 0,50 mg/l. Të dyja vlerësohen bashkë me një formulë. Analizën e pusit e kërkon vetë pronari. Nuk themi nëse uji yt ka nitrate: për këtë duhet një raport analize.
Pusi në oborr jep ujë të pastër e të ftohtë. Një fqinj, që ka pranë një tokë me perime, të thotë se në zonën tënde flitet për nitrate në puse. Ti nuk e di nëse është e vërtetë dhe nuk e di çfarë do të thotë një numër i tillë.
Përdorim vetëm burime që hapëm vetë dhe themi hapur ku ato ndalojnë.
OBSH, te fleta kimike për nitratin dhe nitritin (vlerësimi i vitit 2016), shkruan se nitrati gjendet natyrshëm në mjedis dhe është një lëndë ushqyese e rëndësishme për bimët. Është pjesë e ciklit të azotit. Nitriti zakonisht nuk ka përqendrime të rëndësishme, përveç në një mjedis reduktues (shpjegimi ynë: me pak oksigjen), sepse nitrati është forma më e qëndrueshme.
Në ujë nitrati mund të arrijë nga veprimtaria bujqësore, përfshirë përdorimin e tepërt të plehrave kimike dhe organike. Mund të vijë edhe nga shkarkimi i ujërave të ndotura dhe nga oksidimi i mbetjeve të azotit nga jashtëqitjet e njerëzve e të kafshëve, përfshirë gropat septike. OBSH shton se ndonjëherë nitrati arrin në ujërat nëntokësore edhe nga bimësia natyrore.
Udhëzuesi i ISHP për ujin, sanitetin dhe higjienën (dhjetor 2023) e thotë shkurt në një pikë: përdorimi pa kriter i pesticideve dhe i nitrateve e rrit rrezikun e ndotjes së ujit.
OBSH shkruan edhe për kohën. Përqendrimet në ujin sipërfaqësor mund të ndryshojnë shpejt, ndërsa në ujin nëntokësor zakonisht ndryshojnë ngadalë. Nivelet ndryshojnë shumë nga vendi në vend. Në ujin e puseve janë shpesh më të larta se në ujin sipërfaqësor. Përqendrimet shpesh i afrohen ose e kalojnë 50 mg/l aty ku ka burime të rëndësishme ndotjeje. Ky është një fakt i përgjithshëm i OBSH-së. Nuk flet për Shqipërinë dhe nuk thotë asgjë për pusin tënd.
VKM nr. 379/2016 për cilësinë e ujit të pijshëm, në tekstin e konsoliduar me VKM nr. 403/2024, i ka në shtojcën I, pjesa B.1 «Parametrat kimikë»: nitrati (rreshti 25) me 50 mg/l dhe nitriti (rreshti 26) me 0,50 mg/l. Të dy rreshtat kanë shënimin 4. Direktiva (BE) 2020/2184 e Parlamentit Evropian dhe e Këshillit, e 16 dhjetorit 2020, për cilësinë e ujit të destinuar për konsum njerëzor, ka të njëjtat dy vlera në aneksin I, pjesa B.
| Burimi | Nitrat | Nitrit | Kushti i përbashkët |
|---|---|---|---|
| VKM nr. 379/2016, shtojca I, pjesa B.1, rreshtat 25 dhe 26 | 50 mg/l | 0,50 mg/l | [nitrat]/50 + [nitrit]/3 të mos kalojë 1; nitriti 0,10 mg/l në ujin nga vepra e trajtimit (VTUP) |
| Direktiva (BE) 2020/2184, aneksi I, pjesa B | 50 mg/l | 0,50 mg/l | I njëjti kusht; 0,10 mg/l nitrit në dalje të veprës së trajtimit |
| OBSH, udhëzuesi i katërt, kreu 12 (2016) | 50 mg/l | 3 mg/l | Shuma e raporteve me vlerat e tyre të mos kalojë 1 |
Parametrat janë në mg/l: nitrati si jon nitrat (NO3), nitriti si jon nitrit (NO2). Për nitritin VKM dhe direktiva e BE-së kanë 0,50 mg/l në rubinet dhe e përdorin 3 vetëm te formula; OBSH e jep 3 si vlerën e vet. Burimet që lexuam nuk e shpjegojnë dallimin.
Formula meriton një shembull. Është llogaritja jonë, jo një shembull i burimeve. Merr nitrat 45 mg/l dhe nitrit 0,4 mg/l: secili është nën vlerën e vet. Por 45 pjesëtuar me 50 jep 0,9. Po ashtu 0,4 pjesëtuar me 3 jep 0,133. Shuma është 1,033, pra mbi 1. Kushti i përbashkët nuk plotësohet edhe pse të dyja vlerat janë nën kufirin e tyre. Prandaj një raport duhet lexuar me të dy numrat. Duhen plotësuar si dy kufijtë veç e veç ashtu edhe kushti i përbashkët.
Një detaj për njësinë. OBSH jep faktorin e konvertimit: 1 mg/l nitrat është 0,226 mg/l azot i nitratit (nitrate-nitrogen). Pra 50 mg/l nitrat janë rreth 11,3 mg/l azot i nitratit: llogaritja është jona nga ky faktor. Nëse një raport e shkruan numrin si azot i nitratit, ai nuk krahasohet drejtpërdrejt me 50.
VKM nr. 379/2016 e thotë qartë në shtojcën IV, pika 2: administratori, pra pronari i pusit individual, është përgjegjës për mirëmbajtjen e pusit. Me kërkesën e pronarit, struktura rajonale shtetërore e parashikuar nga VKM kryen analizat e ujit të pusit. Shpenzimet i përballon vetë pronari. Kur ka indikacione epidemiologjike, shfaqje të vatrave të sëmundjeve me origjinë nga uji, ekzaminimet laboratorike të puseve individuale përballohen nga shteti. VKM shton edhe se nuk lejohet lidhja e puseve individuale me rrjetin e ujësjellësit të zonës së banuar.
Në nenin 9, pika 3, VKM thotë gjithashtu çfarë ndodh kur nuk respektohen rregullat higjienosanitare të pusit: ISHSH ndalon përdorimin e pusit dhe/ose u kërkon organeve vendore ose administratorit të marrin masa për të përmirësuar gjendjen. Kur përdorimi ndalohet, vendoset mbishkrimi «UJË I NDALUAR PËR PIRJE». Këtë e përmendim që të dish ekzistencën e rregullit, jo për të të frikësuar: asgjë në burimet që lexuam nuk thotë se pusi yt është në atë situatë.
Si bëhet kërkesa praktikisht, në cilën zyrë dhe me çfarë afati, VKM nuk e shpjegon. Për këtë, pyet strukturën rajonale. Për çfarë tregon një analizë uji shiko analiza e ujit të pijshëm në shtëpi.
OBSH ka një shënim mbi zierjen e ujit: zierja e tepruar për siguri mikrobiologjike mund ta përqendrojë nitratin, prandaj sugjeron që uji të nxehet vetëm deri në vlimin e plotë. Në situata ekstreme përmend ujin e ambalazhuar si burim tjetër.
Në pjesën «Treatment performance» fleta kimike e OBSH-së flet për trajtim qendror. Teknologjitë që heqin nitratin janë shkëmbimi jonik, osmoza e kundërt, denitrifikimi biologjik dhe elektrodializa. Sipas OBSH, ato mund të heqin më shumë se katër të pestat e nitratit dhe të arrijnë në dalje përqendrime aq të ulëta sa 13 mg/l. Proceset konvencionale (koagulimi, sedimentimi, filtrimi dhe klorinimi) nuk janë efektive.
OBSH flet për trajtim qendror, jo për pajisje shtëpiake. Nuk thotë që një filtër i caktuar e bën këtë në shtëpi. Ne nuk e themi. Si funksionon osmoza e kundërt në shtëpi, e gjen te osmoza e kundërt për shtëpi. Çfarë heq një pajisje e caktuar shkruhet në dokumentin e prodhuesit dhe në një analizë të bërë para dhe pas.
Katër pyetje që e vendosin numrin në kontekstin e vet.
Për kontekstin e ujit dhe të tubacioneve në vend shiko cilësia e ujit dhe tubacionet në Shqipëri.
Shkruaj emrin dhe numrin e telefonit. Specialisti ynë të telefonon dhe përgjigjet pa detyrim.
E morëm kërkesën tënde. Do të të telefonojmë ose do të të shkruajmë në WhatsApp për të caktuar bashkë ditën dhe orën e vizitës.
Aquasana instalon sisteme filtrimi poshtë lavamanit, për rubinetin e kuzhinës, aty ku merret uji që pihet dhe që shkon në tenxhere. Ky shkrim nuk të thotë që uji yt ka nitrate: të thotë çfarë tregon një raport analize. Para çdo zgjidhjeje duhet një analizë. Në vizitë mund ta shohim bashkë raportin që ke. Kriteret e një filtri i gjen te filtër uji për shtëpi.
Fillojmë gjithmonë me një vizitë: vjen specialisti ynë, e shohim bashkë dhe vendos ti. Vizita është falas dhe pa detyrim.
50 mg/l për nitratin dhe 0,50 mg/l për nitritin, sipas VKM nr. 379/2016 dhe direktivës (BE) 2020/2184. Të dyja vlerësohen edhe bashkë me formulën [nitrat]/50 + [nitrit]/3, që nuk duhet të kalojë 1.
Sipas VKM, me kërkesën e pronarit e kryen struktura rajonale shtetërore e parashikuar. Shpenzimet i përballon pronari. Kur ka indikacione epidemiologjike, ekzaminimet përballohen nga shteti.
Burimi që lexuam thotë të kundërtën për zierjen e tepruar: mund ta përqendrojë nitratin. Nuk gjetëm burim që thotë se zierja e pakëson.
OBSH flet për trajtim qendror. Çfarë heq një pajisje e caktuar shkruhet në dokumentin e prodhuesit. Ne nuk japim një përgjigje të përgjithshme.
Shkruaj emrin dhe numrin e telefonit. Të telefonojmë ne dhe caktojmë bashkë ditën që të përshtatet.
E morëm kërkesën tënde. Do të të telefonojmë ose do të të shkruajmë në WhatsApp për të caktuar bashkë ditën dhe orën e vizitës.