Uji në rubinet

Uji i turbullt: çfarë do të thotë dhe çfarë mund të bësh

Një gotë që turbullohet nuk ka një përgjigje të vetme. Këtu gjen çfarë thonë burimet zyrtare, si ta gjesh shkakun në shtëpi dhe kujt i njoftohet.

Gotë kristali që mbushet me ujë, me flluska ajri në brendësi
Shkurt

Uji i turbullt nuk ka një shkak të vetëm. Mund të jetë ajër i kapur pas punimeve, hekur nga tubat ose një defekt në rrjet. Hapi i parë është prova e gotës, pastaj kërkimi i shkakut: një rubinet apo të gjitha. Njoftimi i shkon administratorit të ujësjellësit, me adresë dhe orë. Zierja nuk është përgjigje për çdo turbullirë.

Ke pyetje për ujin në shtëpinë tënde? Rezervo vizitën falas Vjen specialisti ynë, shikon instalimin e ujit në shtëpi dhe i përgjigjet pyetjeve të tua. Vizita është falas dhe pa detyrim.

Hap rubinetin dhe mbush një gotë. E ngre kundër dritës dhe uji është i bardhë, si qumësht i holluar. Pas pak minutash fillon të kthjellohet nga fundi lart. Në një shtëpi tjetër uji në gotë është i kuqërremtë dhe në fund ulet një shtresë e hollë grimcash.

Pamja e gotës nuk mjafton për ta ditur shkakun. Këtu shohim çfarë thonë burimet zyrtare, si e kupton shkakun kushdo në shtëpi dhe kujt i njoftohet kur nuk është puna jote.

Çfarë është turbullira

Në udhëzuesit për cilësinë e ujit të pijshëm, OBSH (World Health Organization) e përshkruan turbullirën si mjegullimin e ujit nga grimcat e pezulluara: argjilë, llum (silt), precipitate hekuri ose mangani, mbetje bimore dhe organizma të vegjël. Matet në njësi NTU. Nën 4 NTU turbullira zbulohet vetëm me instrument. Nga 4 NTU e lart uji mund të ketë një pamje të bardhë si qumësht, të baltë, të kuqe-kafe ose të zezë.

Shkaqet që përmend OBSH janë tri: burim i dobët, trajtim i dobët dhe, brenda rrjetit të shpërndarjes, trazimi i sedimenteve dhe i biofilmit nëpër tuba ose hyrja e ujit të papastër kur një tub kryesor çahet ose ka një defekt tjetër.

OBSH shkruan se shumica e grimcave që e shkaktojnë turbullirën nuk janë të dëmshme në vetvete, por mund të tregojnë ndotës kimikë a mikrobikë. Shton se një ankesë për turbullirë të papritur duhet shqyrtuar gjithmonë: mund të tregojë një defekt të rëndësishëm në rrjet.

Çfarë kërkon VKM-ja

VKM nr. 379/2016, në tekstin e konsoliduar me VKM nr. 403/2024, i rendit turbullirën, ngjyrën, erën dhe shijen në pjesën C të shtojcës I. Për erën, shijen dhe turbullirën kërkesa është «e pranueshme për konsumatorin dhe pa ndryshime jonormale», për ngjyrën «pa ndryshime jonormale».

Pjesa C nuk jep një numër për ujin e rubinetit. Numri i vetëm, nën 1,0 NTU, del te shënimi 13: është një vlerë për t’u synuar për ujin sipërfaqësor të trajtuar, në daljen nga vepra e trajtimit, jo një kufi për rubinetin e shtëpisë.

Prova e gotës: ajër apo diçka tjetër

Nuk gjetëm një udhëzim shqiptar për këtë provë, prandaj e marrim nga DWI, inspektorati britanik i ujit të pijshëm (Drinking Water Inspectorate). Sipas DWI, uji i bardhë ose i turbullt zakonisht vjen nga flluska të vogla ajri të kapura në ujë, shpesh kur uji është mbyllur aty pranë. Kontrollohet thjesht: e derdh ujin në një gotë dhe shikon nëse kthjellohet nga fundi lart.

Sipas të njëjtit udhëzim, turbullira nga ajri zakonisht kalon brenda 24 orëve dhe nuk është e dëmshme. Nëse zgjat më shumë ose vjen me erë a shije të pazakontë, DWI këshillon të kontaktosh furnizuesin. Afati prej 24 orësh është i DWI-së. Për Shqipërinë nuk gjetëm një afat të shkruar dhe e marrim vetëm si rregull praktik: një ditë pa ndryshim është arsye për të njoftuar.

Çfarë sheh dhe çfarë mund të jetë

Tabela nuk është diagnozë: e lidh atë që sheh me burimet dhe me atë që i thua ujësjellësit.

Çfarë shehÇfarë mund të jetëÇfarë bën
I bardhë, kthjellohet nga fundi lartAjër i kapur, shpesh pas ndërprerjes ose punimeve (DWI)Lëre gotën disa minuta dhe hap rubinetin e ftohtë. Nëse nuk kalon brenda një dite, njofto.
I turbullt për pak sekonda, pastaj i kthjellët, çdo herëInstalimi i brendshëm: aeratori, valvula e hapur pjesërisht, tub i ftohtë që ngrohet (DWI)Kontrollo aeratorin e rubinetit dhe valvulën para ujëmatësit.
I kuqërremtë ose kafe, me njolla në rrobat e laraNgjyra ndikohet shumë nga hekuri dhe metale të tjera, si papastërti natyrore ose si produkte të korrozionit të tubave (OBSH)Shiko nëse del te të gjitha rubinetet. Njofto administratorin dhe mbaje një gotë për foto.
Grimca, rërë ose llum që ulen në fundSedimente të trazuara në tuba, ose ujë i papastër që hyn nga një defekt (OBSH)Njofto administratorin. Nëse ke depozitë, shiko kur është pastruar.

Mbi 0,3 mg/l hekuri OBSH shkruan se lë njolla në rroba dhe në pajisjet sanitare. Kolona e fundit është këshilla jonë praktike, jo normë.

Rrjeti apo shtëpia: kush përgjigjet për çfarë

Pyetja e parë është ku fillon problemi. VKM e ka vënë kufirin me fjalë: rrjeti i brendshëm janë tubat, nyjat dhe aparaturat midis rubineteve dhe rrjetit të jashtëm. Kufiri midis tyre, zakonisht i quajtur pika e ofrimit, përfaqësohet nga ujëmatësi, përveç rasteve kur kontrata e furnizimit e përcakton ndryshe (neni 2, pika 18).

Neni 7 e plotëson: administratori i ka përmbushur detyrimet kur vlerat respektohen në pikën e ofrimit dhe sistemi i brendshëm nuk është përgjegjësia e tij. Kur ka rrezik që uji të mos i përmbushë ato te rubineti, struktura rajonale kërkon masa.

Ky është interpretimi ynë i praktikës: zakonisht deri te ujëmatësi është puna e ujësjellësit, pas tij është e banorëve. Depozita e shtëpisë nuk bën përjashtim. ISHP shkruan se pastrimi i depozitave është përgjegjësi individuale dhe bëhet çdo vit, siç e kemi përmbledhur te depozita e ujit: si pastrohet dhe çdo sa kohë.

Pesë hapa për të kuptuar nga vjen pa prekur asgjë. Janë arsyetimi ynë praktik, jo një procedurë zyrtare; burimet japin vetëm shembujt e shkaqeve:

  1. Shikoje gotën kundër dritësNëse kthjellohet nga fundi lart, ka shumë gjasa të jetë ajër.
  2. Provo një rubinet tjetërHap rubinetin në banjë dhe në kuzhinë. Nëse turbullira del vetëm te njëri, shkaku është lokal: aeratori ose një tub. Nëse del te të gjitha, është më lart: ujëmatësi, rrjeti ose depozita.
  3. Krahaso të ftohtin me të ngrohtinNëse vetëm uji i ngrohtë është i turbullt, shiko bojlerin dhe tubat e ngrohtë. Për gëlqeren e depozituar aty e kemi shpjeguar te gëlqerja në ujë.
  4. Pyet fqinjëtNëse e ka gjithë rruga ose pallati, nuk është puna e instalimeve të tua.
  5. Kujto kur filloiPas një ndërprerjeje, pas punimeve në rrugë, pas pastrimit të depozitës? Shkruaje: do të të duhet kur të njoftosh.

Do ta shohësh në kuzhinën tënde?

Specialisti ynë vjen, shikon tubat dhe rubinetet dhe i përgjigjet pyetjeve të tua. Nuk zëvendëson njoftimin te ujësjellësi. Vendos ti.

Të dhënat i përdorim vetëm për të caktuar vizitën. Mund të kërkosh fshirjen e tyre te info@aquasana.al.

Kujt i njoftohet dhe çfarë i thua

VKM e ka shkruar detyrën. Administratori i ujësjellësit merr parasysh të gjitha njoftimet për defekte nga qytetarët dhe i regjistron me adresën e plotë, kohën, kush njofton, kur eliminohet defekti dhe kush e bën punën. Eliminimi bëhet menjëherë sapo defekti konstatohet ose merret njoftimi (shtojca X).

Pra njoftimi që ndihmon ka këto të dhëna. Adresa dhe koha janë ato që regjistron VKM-ja; të tjerat janë këshilla tona praktike:

Nuk japim numër telefoni: nuk gjetëm një numër zyrtar të përbashkët për gjithë vendin. Ndërmarrja e ujësjellësit të zonës tënde e ka të vetin.

Kujdes: kur turbullira vjen bashkë me erë ose shije të pazakontë, OBSH e quan arsye për ta kërkuar shkakun: ato mund të shoqërojnë një ndotje ose një defekt në trajtim a shpërndarje. Njofto ditën e parë.

Neni 24 përcakton çfarë ndodh kur uji nuk i përmbush vlerat ose specifikimet e ligjit. Për parametrat e pjesës C, ku është edhe turbullira, pika 5 thotë se struktura rajonale e klasifikon ujin «të përshtatshëm apo të papërshtatshëm për përdorim nga njerëzit» sipas rrezikut dhe i rekomandon administratorit masat që duhet të marrë. Sa herë që furnizimi përbën rrezik potencial, edhe pa mospërputhje, ajo vendos kufizimin ose ndalimin e përdorimit, ose masa të tjera (pika 2). Konsumatorët e prekur i informojnë administratori, Agjencia e Ujit të Basenit (AUB) dhe struktura rajonale.

Çfarë të mos bësh

Si punojmë ne në Aquasana

Aquasana vendos sisteme filtrimi poshtë lavamanit, për rubinetin e kuzhinës. Një filtër nuk është përgjigja e parë për një turbullirë që nuk dihet nga vjen: punon vetëm te rubineti ku vendoset dhe nuk e zëvendëson njoftimin.

As matësi TDS nuk e zëvendëson: mat kripërat e tretura, jo grimcat (TDS në ujë). Çfarë mat një analizë e gjen te analiza e ujit të pijshëm në shtëpi, për tubat e vjetër te cilësia e ujit dhe tubacionet në Shqipëri.

Fillojmë gjithmonë me një vizitë: vjen specialisti ynë, e shohim bashkë dhe vendos ti. Vizita është falas dhe pa detyrim.

Pyetje të shpeshta

A është e rrezikshme një turbullirë?

Pamja e gotës nuk e thotë. OBSH shkruan se shumica e grimcave të turbullirës nuk janë të dëmshme në vetvete, por mund të tregojnë ndotës kimikë a mikrobikë. Një turbullirë e papritur shqyrtohet gjithmonë, sepse mund të tregojë një defekt në rrjet: njofto dhe shkruaj orën.

Sa zgjat uji i turbullt pas punimeve?

Rregullatori britanik thotë: zakonisht deri në 24 orë. Për Shqipërinë nuk gjetëm një afat. VKM kërkon që defektet e rrjetit të eliminohen menjëherë pasi konstatohen ose merret njoftimi (shtojca X), por nuk jep një afat në orë.

Pse uji është i turbullt vetëm te një rubinet?

Sepse shkaku është lokal: aeratori, një tub ose vetë rubineti. Provo rubinetet e tjera para se të njoftosh.

A e rregullon zierja një ujë të turbullt?

Jo si zgjidhje e përgjithshme. Zierja është metodë dezinfektimi: VKM kërkon që uji i turbullt të filtrohet para saj dhe ISHP thotë se kimikatet toksike nuk bëhen të sigurta me zierje. Nëse ka njoftim zyrtar për ta zier ujin, ndiq atë.

Burimet
  1. VKM nr. 379, datë 25.5.2016, Për miratimin e rregullores mbi cilësinë e ujit të pijshëm, teksti i konsoliduar me VKM nr. 403, datë 19.6.2024: nenet 2, 7 dhe 24, shtojca I (pjesa C), shtojcat IX dhe X.
  2. OBSH, Guidelines for drinking-water quality, kreu 10: Acceptability aspects, taste, odour and appearance: turbullira, ngjyra, hekuri, era dhe shija. Teksti nuk ka datë të shkruar.
  3. DWI (Drinking Water Inspectorate, Mbretëria e Bashkuar), White or Cloudy Water: prova e gotës, ajri i kapur, 24 orët dhe instalimet e brendshme. Burim i huaj, përdorur vetëm për këtë provë. Faqja nuk ka datë të shkruar.
  4. ISHP, fletëpalosja Depozitat dhe puset e ujit. Si t’i pastrojmë ato?: pastrimi çdo vit dhe përgjegjësia individuale. Dokumenti nuk ka datë të shkruar.
  5. ISHP, Udhëzues për ujin, sanitetin dhe higjienën në kushtet e ndryshimeve klimaterike, dhjetor 2023: kimikatet dhe zierja.

Rezervo vizitën falas

Shkruaj emrin dhe numrin e telefonit. Të telefonojmë ne dhe caktojmë bashkë ditën që të përshtatet.

Të dhënat i përdorim vetëm për të caktuar vizitën. Mund të kërkosh fshirjen e tyre te info@aquasana.al.